گزارشگر

beyin koja kela dâran xošton šewi hišon

ببین کجا تنور روشن است، پیراهنت را در آن تکان بده.

در مقام اعتراض و تحقیر به کسی گفته می‌شود که تنش کثیف و لباسش چرکین است( برای کشتن شپش ، پیراهن یا لباس‌ها را در تنور می‌تکاندند).

garma kala nun birin me

از تنور گرم نان بیرون می‌آید.

 پشکا کِلَه مریژه.peŝka kela merižey پشکل ( گوسفند) به تنور می‌ریزد.

به تمسخر در مورد آدم حریصی که مرتبا نقل و آجیل را مشت مشت به دهان می‌ریزد می‌گویند.

در گدشته که سوخت تنور با هیزم و کود گوسفندان بود، پشکل را با غربال به تنور می‌ریختند.

داشه ، دوچین و واچین.dâša duĉin-o vâĉin 

تنور ( برای پختن نان سمنانی) است ، بچین و واچین.

یعنی دنیا محل کار و کوشش است. کاری بکن و بهره ای ببر.

در مقام اعتراض به کسی گویند که کاری نکرده ، توقع نفع و بهره دارد.

vare be hendestun, žodel-o-gaqar kele mebestun

بره در هندوستان (است) دل و جگرش را به تنور می‌بندیم.

در مقام تعریض به کسی گویند که کوشش و جنبش نکرده بخواهد به آمال و آرزوهایش برسد.

siqe dele kein ende, dozd xabar dâr mebuO

سیخ را داخل تنور کن، دزد با خبر می‌شود.

به طنز به کسی می‌گویند که عملی خلاف انجام داده و همیشه نگران است.

 خنکه کلین پی نون بیرین منه. xinaka kelin oi nun birin mane

از تنور سرد نان بیرون نیاید.

در مقام انتباه به کسی گویند که توقع کار و جنبش از مردی سست عنصر و بیکاره دارد.