ضرورت هاي توسعه گردشگري در استان سمنان

به گزارش پرتال جامع سمنان زیبا به نقل ازایسنا،استاندار محترم که از اولین روز حضور خود نگاه جدی به این مقوله داشته و در هر مجلس و محفلی در مورد آن سخن گفته اند و تلاش در جهت هم راستا نمودن فعالیت دستگاهها ،برنامه ها و اعتبارات بدین سمت داشته اند .

بی را ه نیست که این نگاه هوشمندانه در استان را ناشی از دقت و اشراف و آگاهی به مسایل بین المللی و ملی بدانیم. در برهه ای از زمان، که کشور به شدت از سوی قدرتهای جهانی تحت فشار بوده و باحربه تحریمها سعی در تضعیف اقتصاد و جایگاه ایران دارند .حضور گردشگران خارجی در کشور نشان از شکوفایی، امنیت و ثبات منطقه ای بوده و در سایه مهمان نوازی هموطنان ،تمام تبلیغات سوء در حوزه سیاسی و اجتماعی خنثی شده و از طرفی ارز حاصله منجر به توزیع عادلانه ثروت حتی تا دورترین روستاها و شهرها گردیده و اشتغال زایی ،ارتقای سطح زندگی و در نهایت توسعه اقتصادی را نیز به همراه دارد.

 با توجه به موضوع بحران آب و خشکسالی بوجود آمده در خاورمیانه و ایران و ایجاد مشکل برای تامین آب کشاورزی (بر اساس آمارها و شنیده ها بالغ بر 90درصد آب مصرفی ایران در این حوزه استفاده می گردد) و همچنین وجود تحریمهای اقتصادی و بالا بردن هزینه های تمام شده در صنعت و عدم رقابت پذیری کالا های تولید داخل و موضوعات مختلف دیگر قطعا گردشگری یکی از راه حل های مشکلات پیش روی کشور است . از این منظر استان سمنان هم مثل دیگر نقاط کشور با همین مشکلات و چالش ها روبرو استبویژه اینکه استان سمنان هم در منطقه خشک تری قرار گرفتهاست و بر اساس اسناد بالادستی براي استان ، سه محور آموزش عالی ،صنعت و گردشگری تدوین و طراحی گردیده است.

با توجه به شرایط آموزش عالی بدلیل روند کاهنده تعداد دانشجویان در مقاطع کارشناسیو افزایش ظرفیت دانشگاه ها در کشور و همچنینبومی پذیری بدلیل کمبود امکانات رفاهی- آموزشی و. .. نمی تواند توسعه اقتصادی پایدار افزایشی را در برنامه بلند مدتبرای استان متصور بود از طرفی در حوزه صنعت هم شرایط اقتصادی و بین المللی کشور در صادرات کالا و واردات ماشین آلات و ارز نیز روشن است . لذا با توجه به این شرایط ، توجه ویژه به توسعه گردشگری ضروری به نظر می رسد. بویژه در استان سمنان که از مزیت ها و ظرفیت های بسیاری برخوردار است. از جمله مزیت های استان سمنان می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

1-نزدیکی به قطب های جمعیتی بزرگی همچون تهران –مشهد –اصفهان و شمال

2-تعدد راههای ارتباطی و عبور حجم بالایی از زائران علی بن موسی الرضا ازاین استان. ضمن اینکه بالغ بر 600 کیلومتر از مسیر پرتردد تهران مشهد در جغرافیای استان سمنان واقع شده است.

3-قرار گرفتن در چهار راه ارتباطی شمال و مرکز و شرق به غرب کشور

4-تنوع جاذبه های گردشگری اعم از طبیعی – فرهنگی –تاریخی

5-ارزان بودن برخی از خدمات در مقیاس منطقه ای

6-توان بالقوه استان در پذیرش گردشگران

7-وجود عارفان _شاعران و جاذبه های شناخته شده در سطح ملی و بین المللی و .... در جای جای استان

به هر روی این توجه هوشمندانه به بحث گردشگری در برنامه های مدیران ارشد استان جای تقدیر و تشکر دارد اما باید توجه داشت که برای تحقق توسعه گردشگری باید فارغ از شتابزدگی با مطالعه کامل و هدفمندحرکت کنیم. لذا بنظر می رسد طرح مطالب ذیل خالی از فایده نباشد:

سوال اول:اینکه استراتژی توسعه گردشگری استان چیست ؟ بر اساس مطالعه محورهای توسعه گردشگری کدامند؟

همانطور که می دانیم گردشگری و گردشگردر دنیا دارای تعریف بوده و به انواع مختلفی تقسیم می شوند بر اساس مکاتب مختلف گردشگری از جمله مکاتب کانادا، آمریکا ،انگلیس و... تعاریف گردشگری متفاوت است اماunwtoبه عنوان سازمان جهانی جهانگردی یک تعریف ارائه نموده است که در خیلی کشور ها از جمله ایران، مبنا قرار گرفتهاست.

براساس این تعریف، گردشگر کسی است که محل زندگی خود را حداقل به مدت بیش از 24 ساعت و کمتر از یکسال و با هدفی غیر از کسب درآمد ترک می نماید .ضمن اینکه گردشگری صنعتی است که تمام این فرایند را در بر می گیرد.

لذا لازم است که ما در قدم اول حتی اگر شده به صورت بومی گردشگر وگردشگری راتعریف نمایمو به یک تعریف واحد در سطح مردم و مسئولان برسیم یا به تعاریف بین المللیاعتقاد داشته و به این سوولات پاسخ دهیم که:

گردشگر از نگاه ما کیست؟ چرا باید به استان ما سفر کند ؟ در استان ما چه باید بکند و چه نباید بکند؟ چند روز می تواند یا باید در استان باشد؟ چه نیازمندی های دارند؟ چه امکاناتی را باید مهیا کنیم؟چگونه خدمتی باید دریافت نمایند؟ چقدر باید هزینه کند و چگونه ؟چه جاذبه هایی را باید ببیند یا می تواند ببیند؟ و سولاتی از این دست .

طبیعی است اگر شخصی مریض شود و به یک پزشک حاذق مراجعه نماید قبل از هر نسخه نویسی پزشک سوالاتی از او می پرسد و رفتار او را بررسی کرده و به سوالاتی مپرسد و بعد تشخیص داده و دارو تجویز می کند . گردشگری هم همانند مریضی است که اول باید بپرسیم و بررسی کنیم و سپس برای بهبود و توسعه آن تجویز کنیم آیا می شود ندانسته و نپرسیده و مطالعه نکرده کاری کرد و برنامه ای نوشت.

براساس تعاریفمتداول گردشگری انواع مختلفی نظیر: اکوتوریسم، فرهنگی ،تاریخی ،طبیعت گردی ،ورزشی ،علمی ،ماجراجویانه ،فن آورانه و.... دارد. و البته انواع نامتعارف و جدیدی همچون گردشگری ازدواج ،گردشگری فقر ،گردشگری اتمی و... که به نوعی زیر مجموعه گردشگری ماجراجویانه هستند در دنیا بشکلی مقطعی یا دائمی و به صورت جدی متداول گردیده لذادر قدم دوم ما باید بر اساس ظرفیت های استانی ، مزایای نسبی ،عطایای الهی و موقعیت علمی و فن آورانه استان و امکانات موجود تعریف نمائیمچه نوع گردشگری متناسب با شرایط اجتماعی ،طبیعی ،اقتصادی و فرهنگی استان بوده یا حداقل در هر حوزه از انواع گردشگری به چه میزان و به چه شکل باید ورود کرده و برای برنامه کوتاه مدت ،میان مدت و بلند مدت چه اهدافی طراحی شده و چقدر می بایست به اهداف نزدیک شده یا دور شویمو همچنینبرای نیل به آن چگونه و با چه شرایطی باید حرکت کرد و چه زیرساختو امکاناتیمورد نیازاست. و در نهایت برایهر دستگاه و نهاد یا بخش خصوصی هدف و شرح وظیفه ای تعریف و بر اساس برنامه آن را رصد و انحراف آن را معلوم و اصلاح نمائیم. و این مهم برای پایداری محیط زیست و گردشگری در استان از نان شب هم واجب تر است.

سوال دوم:آیا استراتژی تدوین شده مطابق با اسناد فرا دستی در استان و کشور می باشد؟ به عنوان مثال آیا این استراتژی با سند آمایش سرزمین ،سند اشتغال و...تطابق دارد. مثلا اگر بناست گردشگری را در نقطه ای تعریف نمود، توسعه داد و و زیر ساخت آنرا فراهم نمائیم در حالی که آن منطقه می بایست برای حفظ و پایداری مصون از ورود افراد و گردشگران باشد. یا ممکن استدر منطقه ای برنامه توسعه گردشگریداشته باشیم در حالی کهممکن است اولویت اول توسعه با کشاورزی یا صنعت یا ... باشد همچنین توجه به سند چشم انداز، افق 1414 و....مهم است زیرا گاهی اوقات بدون توجه ممکن است کاملا در جهت خلاف اسناد فرادستی حرکت نموده و در نهایت زمان ،بودجه و انرژی بیهوده تلف خواهد شد .

سوال سوم:آیا برای توسعه گردشگری ما به ظرفیت پذیرش سایت گردشگری اعم از تاریخی، طبیعی و فرهنگی توجه نموده ایم هر چند موضوع ظرفیت پذیرشسایت های گردشگری در ایران در موضوعسفر و با سابقه حدود یک دههاست اما در فرایند برنامه ریزی بسیار جدی و از مولفه های اصلی در برنامه ریزی است. به عنوان مثال اگر هموطنان را به بازدید از منابع طبیعی از جمله کویر ،جنگل دعوت کنیمبه این موضوع که این سایت توان پذیرش چند نفر در هکتاررا در طولروز دارند و بیش از آن در توان و تحمل سایت نیست و اینکهورای ظرفیت فیزیکی ،ظرفیت موثر آنرا در نظر گرفته ایم . آیا گردشگراندعوت شده به این سایت ها مسئولانه و متعهدانه به آن نقاط می روند و اساسابه چه میزاندر سایت های مذکور هزینه می کنند و یا به چه میزان برای دیدن آن حاضربه هزینههستند و میزانهزینه- فایده حضور گردشگران چقدر است ؟

و در نهایتسوال آخر اینکه آیا فعالیت های گردشگری،برنامه ها ،انرژی و توانی که دستگاهها اجرایی دولتی ، نیمه دواتی و بخش خصوصی در سطح استان و شهرستان خرج می کنند همراستا بوده و مسیر آن بهیک سو و در نهایت مطابقسند توسعهگردشگری استاناست. و اگراین همگرایی در استان ایجاد گردد، درنهایتبه مقصودمی رسیم. آنچه که مسئولان استان تلاش می کنند تا حاصل شود و بعضا به شکل خوبی میسر گردید و در برخی نقاط نیازمند تلاش بیشتر است .

به هر روی با توجه به آنچه ذکر شد شایسته تر آن است که از اقدامات شتابزده ، بدون مطالعه ، بدون برنامه ، بدون استراتژیپرهیز نموده و ضمن ترسیم نقشه راهتوسعه گردشگری استان به گونه ای عمل شود که در نهایت به یک هدف غایی متعالی برسیم .