حاج ملا علي سمناني

حاج ملا علي سمناني يكي از علماي متبحر و حكماي بزرگ قرن اخير بود كه در ميان مردم سمنان و ديگر شهرها شهرت خاصي داشت او به سال 1253 هجري قمري در شهرستان سمنان متولد شد و پس از گذراندن سالهاي پرمشقت كه از سوي حكام وقت بر مردم تحميل ميشد با نداشتن امكانات مادي در كمال زهد وتقوي به كسب علوم الهي پرداخت و پس از گذراندن تحصيلات مقدماتي جهت تكميل دروس خود به شهر هاي كربلا، نجف ونيزتهران و اصفهان رفته و از علماي صاحب نام مشهور آن زمانه كسب فيض كرد و پس از طي نمودن مدارج عالي علمي به زادگاه خويش مراجعت كرده و در سمنان سكني گزيد او در همان اوان جواني با داشتن زهد و پارسائي توانست در قلب مردم اين سامان جاي گرفته و به ارشاد و هدايت مردم بپردازد وي با تدريس و برگزاري مراسم نماز جماعت و جمعه پايگاه اجتماعي آن روز را در دست داشته و مردم را راهبري مي نمود .

حاج ملا علي به لحاظ ساده زيستي و زهد و تقواي بيش از حد در ميان عامه مردم جايگاه ويژه اي داشت نوع رفتار و سكنات او هميشه زبانزد خاص و عام بود او مانند حكيمان و زاهدان گوشه گير نميخواست نامش را بر روي كتابها نوشته شود و شعار او خدمت به حق بود آگاهي او از علوم روز محبوبيت او را در ميان اقشار گوناگون دو چندان كرده و هميشه در هر محفلي سخن از حكايات و مثلهاي او بود و به لحاظ همين ويژگي است كه با گذشت سالها همچنان ضرب المثلها و حكايات او بر سر زبانها جاري است .

مرحوم حاج ملا علي در علم و حكمت سر آمد روزگار خويش بود او در حكمت و نجوم و در علوم الهي حرف تام و تمام را مي زد و اغلب در مسائل ديني و اجتماعي نظريه هاي بسيار صريح و روشن را ابراز ميكرد وي در تمام مدت عمر خود با جديت تمام با خرافات و عوام فريبي مبارزه ميكرد و اغلب محفل درسهاي او پر جمعيت بود و با داشتن علوم بسيار و سواد بالاي علمي اغلب به راحتي با مخاطبين خود ارتباط برقرار ميكرد .

حاج ملا علي در دوران فراگيري علوم الهي و ديني سفرهائي به اقصي نقاط داشته است هنگاميكه به سبزوار عزيمت نمود سالياني را در محضر حكيم ملا هادي سبزواري بسر برده و از خرمن او خوشه ها چيده بود نقل است كه حاج ملا هادي نيز به وي علاقه بسيار داشته و اغلب در مسائل با هم به بحث و گفتگو مي نشستند.

فاضلي مي گفت : روزي بر سر وحدت وجود با يكديگر بحث مي كردند و كار بدانجا مي رسد كه ديگر جائي براي بحث باقي نمي ماند و حاج ملا علي از ملا هادي مي خواهد ادامه دهد ولي وي امتناع مي كند و به زبان طنز عرفاني و رو حاني و به تقليد از لهجه سمناني را بكار برده مي گويد (‌تا همنجه بياميچه وس)‌يعني تا اينجا كه آمدي بس است و ديگر ادامه نده و حاج ملاعلي ساكت شد .

حاج شيخ ملا علي نه تنها حكيم كه يك حكيم متاله بود وي با تقوي زندگي ميكرد و بر مراقبت نفس خويش مواظبت كرد . مشهور است كه وي به شب زنده داري و تهجد اهتمام خاص داشته و در ميان پيروان به بيتوته كردن در مسجد نيز تاكيد مي كرده است .

بزرگان مي گويند كمتر ديده شده بود كه او عصباني گردد و يا به كسي بي احترامي كند و ي بسيار صاحب كمالات اخلاقي بوده و از داشتن اعمال صوفيانه و زهد ريائي به شدت پرهيز مي كرده است .

او به لحاظ داشتن پايگاه معنوي در ميان مردم از محبوبيت خاصي بر خورداربوده است و براي كسب معيشت به كار زراعت مي پرداخت و در وقت نماز جهت اقامه نماز ظهر و عصر و عشا به مسجد جامع سمنان آمده و نماز مي گذارد و با وجود كار روزانه خستگي به ايراد سخن پرداخته و مردم را ارشاد و هدايت ميكرد .

داشتن اين گونه رفتار موجب شده بود تا حاج ملاعلي بعنوان يك شخصيت معنوي و روحاني در روح و روان مردم راه يافته و مردم نيز سعي مي كردند به او تاسي كنند بدين خاطر بود كه هر گاه مردم با مشكلي مواجه مي شدند براي حل مشكل خود به او مراجعه مي كردند .

با گذشت سالها از دوران زندگي آن حكيم فرزانه همچنا ن حكايات و ضرب المثلهاي وي بر سر زبانها جاري است يكي از نكات مهمي كه بايد بدان تكيه نمود علاقه قلبي مردم به گفته ها و داستانهائي است كه از وي بجا مانده است حتي آنچنان اين محبوبيت به حد اعلاي خود رسيده كه پيروان و كهنسالان براي حرفهاي خود مشاهده هائي از ضرب المثلها و حكايات او مي آورند و جوانان را نصيحت كرده تا بدان گوش سپرده عمل كنند .

اين حكيم فرزانه در سال 1333هجري قمري در سمنان وفات يافت آرامگاه وي در ابتداي خيابان حكيم الهي در كنار ايوان و داخل صحن مشجر و سر سبز و با صفائي در فضاي باز قرار گرفته است .

بر روي كتيبه اي از كاشي كه بر پيشاني ايواني مشرف به خيابان واقع شده است سال تولد وي رمضان 1243هجري قمري و وفاتش ربيع الاول سال 1323هجري قمري درج شده است .