شماره ثبت تاریخی : 1022
موقعیت : سمنان ، خیابان امام (ره) ، تکیه پهنه
گرمابه پهنه سمنان از بناهای قرن نهم هجری قمری است که در سال 856 هـ ق به دستور خواجه غیاث الدین محمد ابن خواجه تاج الدین بهرام سمنانی از وزرای دوره تیموری بنا گردیده است.
این گرمابه در بخش مرکزی شهر سمنان و در کنار مجموعه مسجد جامع ، مسجد امام ، تیمچه پهنه و راسته بازار قرار گرفته است. این بنا در سال 1367 و پس از انجام عملیات مرمت به صورت موزه تغییر کاربری داده و هم اکنون مورد بازدید می باشد.
حمام پهنه : گرمابه پهنه يكي از بناهاي تاريخي سمنان است كه 567 سال از تاريخ بناي اوليه آن مي گذرد . محمد حسن خان صنيع الدوله از مورخان دوره قاجاريه از اين حمام ديدين نموده و متن كتيبه سر در حمام را در كتاب (مطلع الشمس) آورده است . به استناد اين كتيبه ، حمام مورد بحث در ماه شوال ساله 856 ه.ق در عهد سلطنت ميرازا ابوالقاسم بابرخان ، پادشاه دوره تيموريان و به دستور وزيرش خواجه غياث الدين محمد بن خواجه تاج الدين بهرام سمناني ساخته شده است . اين بنا در سال 1355 طي شماره 1022 در فهرست ثبت آثار ملي قرار گرفته است . حمام پهنه به مساحت تقريبي 1000 متر مربع در شمال غربي تكيه پهنه ساخته شده و دو در ورودي آن براي ورود آثاين و خانم ها پيش بيني گرديده است . در مردانه كه داراي دو صفه مي باشد از سه طرف داراي كاشيكاري است در بالاي در نيز كتيبه اي از كاشي به رنگ سفيد بر زيمنه لاجوردي وجود دارد . بر سر در اين ووردي علامت شير و خورشيد با كاشي هاي زرد رنگ در دو لچك و به صورت يك نيم دايره مشخص مي باشد . در دو طرف اين در تصوير دو سرباز قاجار كاشيكاري شده است كه در آن جمله (عمل زين العابدين سمنان1330) به چشم مي خورد . حمام پهنه در تاريخ 1373 بعد از يك سري مرمت و بازسازي تبديل به موزه محلي باستان شناسي مردم شناسي شد كه در ابتداي ورودي موزه سمنان به يك هشتي مي رسيم كه در آن علاوه برفروش بليط ، عرصه بروشور و نيز ديگر توليدات فرهنگي وانتشاراتي صورت مي پذيرد . در ادامه مسير به يك فضاي مربع شكل با ابعاد تقريبي هشت متر در هشت متر مي رسيم كه به وسيله طاق هاي ضربي موزون و عريضي مسقف شده است و در ميان داراي يك آبنماي زيبا به همراه كاشيكاري هاي متنوع مي باشد . از اين قسمت در مواقعي كه نمايگشاهي موقت در محل موزه داير مي باشد به عنوان فضاي نمايشگاهي استفاده مي شود . در ادامه بعد از گذشتن از يك راهروي باريك و يك هشتي به صحن بزرگ گرمابه كه سالن اصلي موزه مي باشد ، مي رسيم. اين قسمت خود داراي چند قسمت جدا مي باشد . در يكي از غرفه هاي متصل به صحن اصلي شاخص ترين عنصرموزه اي موزه سمنان كه اسكلت 4000 ساله بدست آمده از تپه حصار دامغان مي باشد ، قرار دارد . اين اسكلت به شكل كاملاً دست نخورده از محل حفاري در تپه حصار به اين مكان انتقال يافته است . در كنار آن شاياء لوازمي قرار دارد كه در هنگام مرگ كنار متوفي قرارداده است . هدف اصلي از قرار دادن اين اسكلت نشان دادن شيوه تدفين در هزاره دوم پيش از ميلاد در بخش فلات مركزي ايران مي باشد . اين اسكلت با ضمائم آن در يك محفظه مكعبي شيشه اي قرار گرفته است . در ويترين ديگري در ادامه مسير اشيائي از جنس سفال خاكستري مربوط به هزاره دوم پيش از ميلاد مربوط به تپه حصار قرار دارد . اين اشياء شامل كاسه، آبريز و ظروف آييني ديگر مي باشد . از ديگر آثار سفالين موجود در موزه ظروف بدست آمده از منطقه خطير كوه سمنان مي باشد كه مربوط به هزاره اول پيش از ميلاد است . در ويترين هاي بعدي اشيای دوران اسلامي شامل ظرف لعابدار و ديگر ظروف مربوط به تپه هاي تاريخي استان سمنان ديده مي شود . در بخش مردم شناسي موزه گرمابه پهنه كه در انتهاي موزه و در يك هشتي واقع شده است . اشيای مختلف مردم شناسي از جمله ابزار و آلات موسيقي مثل ساز و دهل و كرنا و ... ديده مي شوند . در عرفه بعدي زينت آلات سنتي زنان عشاير استان سمنان قرار دارد . در ويترين ديگر ابزار و وسايل اعتقادي و پيشگويي مثل رمل مهره هاي شانس و ... چيده شده است و در ويترين انتهايي ابزار آلات و استعمال دخانيات مثل چپق ، كيسه توتون و سوزن هاي تميز كردن دسته چپق ديده مي شود. موزه گرمابه پهنه با در نظر گرفتن كمي وسعت و آثار به نمايش گذاشته به آن به دليل موقعيت خاص و استثنايي مكاني هموارده مورد توجه ساكنين شهر و مسافرين راههاي ارتباطي استان بوده است. بيشر بازديد كنندگان كساني هستند كه در ادامه راسته بازار اصلي شهر به سر در موزه رسيدند و اصلي ترين مخاطبان موزه سمنان دانشجويان رشته هاي مختلف در سطح استان و كشور هستند كه براي تكميل پروژه تحصيلي به مكان موزه مراجعه مي كنند . ساعت كار موزه سمنان در فصول بهار و تابستان از 9 صبح الي 13 و 16 بعدازظهر الي 19 و در فصول پاييز و زمستان از 8 صبح الي 12 و 5/15 الي 5/18 است . شماره تماس موزه 33312043-023 مي باشد .



ثبت دیدگاه