گزارشگر

پیشرفت مادی مفهومی است که این روزها دامنه تکرار آن رو به فزونی گذاشته است. کارشناسان و مسؤولان، مولفه‌های پرشماری را در عداد بایسته‌های پیشرفت یک شهر گنجانده‌اند که بیان تمامی آن‌ها مجالی وسیع می‌طلبد اما رونق گردشگری، موضوع ثابت و البته مهمی است که در جمع این مولفه‌ها حضوری پررنگ دارد.  

در رویکردهای نوین پیشرفت‌محور، توجه به موضوع گردشگری بر صدر نشسته و در اولویت قرار گرفته؛ به ویژه آن‌که درهم‌آمیختگی این موضوع با فرهنگ و مولفه‌های فرهنگی جلوه‌ای دیگرگونه بدان بخشیده است. زبان و ادبیات، آداب، رسوم، جشن‌ها و مناسک مذهبی، شخصیت‌های برجسته فرهنگی و علمی، معماری بومی و تنوع قومی، همه از جمله شاخصه‌هایی هستند در جریان تبیین راهبردهای توسعه گردشگری مهم تلقی می‌شوند؛ در این میان، شهر سمنان با دارا بودن جاذبه‌های مذهبی، باستانی، تاریخی و طبیعی و با وجود قرار داشتن در مجاورت یک منطقه مطلقا کویری از یک‌سو و یک منطقه نسبتا کوهستانی و سرد از سوی دیگر ظرفیت آن را دارد که به یکی از اقطاب گردشگری کشور بدل شود.
در هفته گذشته، فعالان عرصه گردشگری سمنان، در شورای اسلامی شهر سمنان گردهم آمدند تا چاره‌ای برای برجسته‌سازی قابلیت‌های گردشگری سمنان و نهایتا کمک به رونق گردشگری بیاندیشند.
اعضای شورای اسلامی شهر سمنان در این گردهم‌آیی، متفقا رونق گردشگری را یکی از عوامل برجسته پیشرفت شهر سمنان برشمردند و بر لزوم برداشتن گام‌های موثر عملی در این راستا تأکید کردند. آن‌ها از مشوق‌هایی سخن گفتند که این شورا در دو سال اخیر برای برگزارکنندگان تورهای سمنان‌گردی و کویرگردی درنظر گرفته است؛ مشوق‌هایی که البته به دلیل ضعف در اطلاع‌رسانی و نیز فعالیت اندک سازمان‌های مردم‌نهاد مرتبط با حوزه گردشگری چندان مورد استقبال قرار نگرفته است. به گفته اعضای این شورا، شهرداری سمنان و به ویژه سازمان نوسازی و بهسازی بافت قدیم برنامه‌ها و پیشنهاداتی را برای رونق گردشگری سمنان در دست دارد که توجه به آن‌ها نیل به اهداف در این حوزه را سهل‌تر می‌سازد. اما مهم‌ترین نکته مورد تأکید اعضای شورای اسلامی شهر در این نشست آمادگی برای همکاری با فعالان عرصه گردشگری به منظور رفع موانع پیشرفت در حوزه گردشگری بود.

جاذبه‌های سمنان به خوبی معرفی نشده است
بخش قابل توجهی از زمان این نشست به بیان مشکلات حوزه گردشگری سمنان اختصاص یافته بود. از جمله نکات مهمی که به طور مشترک توسط حقیقت‌فر، یکی از حاضران در این نشست و غایبی، مدیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی بیان شد، عدم معرفی جاذبه‌ها و ظرفیت‌های گردشگری سمنان بود. به گفته این دو، در حالی که مناطق و آثار بسیار زیبایی در سمنان وجود دارد، این شهر همچنان در کشور ناشناخته مانده است.
مشکل عدم وجود گردش مالی صحیح، عدم بازگشت سرمایه در حوزه گردشگری و عدم سوددهی تورهای گردشگری –که موجب کاهش انگیزه برگزارکنندگان این تورها شده است- نیز از نکات مشترک مابین سخنان حقیقت‌فر، عبدوس، کارشناس سازمان نوسازی و بهسازی بافت قدیم سمنان و رحیمیان، مدیر فنی یکی از آژانس‌های گردشگری سمنان بود.
حقیقت‌فر همچنین از ضعیف نگاه‌داشته‌شدن دفاتر گردشگری به واسطه عدم حمایت لازم از سوی نهادهای مسئول انتقاد کرد که این انتقاد با واکنش گلکار، رئیس سازمان میراث فرهنگی شهرستان سمنان مواجه شد و گلکار در مقابل، اهمال دفاتر خدماتی در همکاری با سازمان متبوع خود را نقصی اساسی در حوزه گردشگری عنوان کرد. به عقیده وی دفاتر خدماتی باید بتوانند شهر خود را در راستای اهداف گردشگری سمنان معرفی و نسبت به اجرای تورهای استان‌گردی اقدام کنند. او البته رونق گردشگری سمنان را در گرو مجموعه‌ای از عوامل از جمله مناسب بودن فضای شهری و مطلوب بودن فرهنگ عمومی می‌دانست و همکاری میراث فرهنگی و شهرداری در این زمینه را مهم توصیف می‌کرد.

آرامش شهر و مردم؛ ظرفیت بزرگ گردشگری سمنان
ساسان، از دیگر حاضران در این نشست اما در ادامه تفاوت گردشگری در سمنان را با مولفه‌های انسانی گره زد و آرامش مردم سمنان را یکی از ظرفیت‌های مهم برای جذب گردشگر عنوان کرد. به گفته او قدم زدن در کوچه‌باغ‌های سمنان و بازدید از بناهای خاص پیرامون امامزاده‌ها، ظرفیت‌هایی دلچسب برای گردشگران است که باید مورد توجه مسوولان قرار بگیرد.
نکته دیگری که رحیمیان، مدیر فنی یکی از آژانس‌های گردشگری سمنان به آن اشاره کرد وجود برخی ناهماهنگی‌ها مابین موزه‌ها و برگزارکنندگان تورهای گردشگری بود. به گفته وی محدودیت ساعات کاری موزه‌ها و همزمانی این ساعات با زمان‌های پرترافیک جنوب شهر سمنان مشکلاتی را برای گردشگران فراهم می‌آورد.
خرمیان، از دیگر حاضران در این نشست همچنین اصلاح وضعیت ورودی‌های شهر سمنان و تابلوهای اطلاعاتی را یکی از ضرورت‌های اولیه برای جذب گردشگر عنوان کرد.
اما عبدوس، کارشناس سازمان نوسازی و بهسازی بافت قدیم شهرداری سمنان، افزون بر اشاره به موضوع عدم بازگشت سرمایه در حوزه گردشگری، ارتقاء کیفیت فضایی، ساختارهای حمل و نقل عمومی و زیرساخت‌هایی همچون مراکز خرید را از جمله مهم‌ترین موضوعات در حوزه گردشگری سمنان برشمرد. او از تدوین طرحی خبر داد که بر اساس آن استخرهای شش‌گانه سمنان به عنوان مولفه‌های مهم هویتی این شهر نشانه‌گذاری می‌شوند و مورد توجه قرار می‌گیرند. او همچنین همگرایی آژانس‌های گردشگری و انجام کار گروهی در این حوزه را اصلی اساسی برای تحقق اهداف حوزه گردشگری خواند.
مسئله‌ دیگری که در این نشست مورد انتقاد برخی از حضار قرار گرفت، عدم حضور مدیرکل سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سمنان بود. به گفته منتقدان شورای اسلامی شهر باید با صرف قاطعیت لازم، مطالبات حوزه گردشگری را از نهادهای مسئول پیگیری و بر نحوه انجام وظایف این نهادها به درستی نظارت کند.

کمبود وسائط نقلیه برای گردشگران و بالا رفتن هزینه‌های سفر
عدم وجود وسائط نقلیه مناسب برای گردشگران در سمنان که موجب بالا رفتن هزینه‌های سفر و کاهش استقبال از تورها شده است و نیز پاره‌ای از مسائل مرتبط با بیمه نیز از دیگر مسائل مطرح‌شده در این نشست بود.
در انتهای این نشست، مقرر شد که کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر سمنان مقدمات لازم، برای برگزاری نشست‌هایی مشابه را به منظور تعیین یک مسیر گردشگری در سمنان و رفع کلی مشکلات این مسیر با همکاری سازمان نوسازی و بهسازی بافت قدیم سمنان فراهم کند. اما در پایان، باید درنظر داشت، اینک که برای نخستین‌بار زمینه‌های همکاری مشترک عملی برای رونق گردشگری سمنان فراهم شده است، دو اصل اساسی مورد غفلت قرار نگیرد؛ نخست استمرار در گفتگوهای چندجانبه‌ی منجر به اقدامات عملی و دیگری توجه کافی به ظرفیت‌های فرهنگی و انسانی گردشگری در کنار پتانسیل‌های مادی. هرچند چندان جای شگفتی نیست که در حاکمیت سودانگاری، مولفه‌های عمیق انسانی و فرهنگی مورد غفلت قرار گرفته باشد اما به نظر می‌رسد اینک زمان آن فرارسیده است که از جنبه‌های صرفا مادی گردشگری عبور کنیم و قدری از سهم معادلات هزینه و فایده را به حوزه‌های فرهنگی اختصاص دهیم. لازم است در نظر داشته باشیم که گردشگری در فرهنگ اصیل اسلامی با غایات و اهداف ویژه‌ای مورد تأکید قرار گرفته است که غفلت از این غایات سرنوشت نیکویی را برای گردشگری رقم نخواهد زد. فقدان یک برنامه راهبردی معنامحور در حوزه گردشگری که گردش مالی را نیز لحاظ کرده باشد، خطر بزرگی است که آینده گردشگری ایران را تهدید می‌کند. در تفاوت تلقی‌های غربی فراگیر از گردشگری با مفهوم ایرانی-اسلامی گردشگری سخنان بسیاری وجود دارد که آن را به مجال دیگری موکول می‌کنیم اما امیدواریم برگزاری نشست مذکور فصل جدیدی را در بهبود وضعیت گردشگری در سمنان و توجه بیش‌تر به پیشینه‌های اعتقادی و منطقی این حوزه بگشاید...

 منبع : هفته نامه سمنان امروز